تبلیغات
كتابیست - 83 شمع خاموش برای «رباب تمدن»

كتابیست

یکشنبه 23 بهمن 1390

83 شمع خاموش برای «رباب تمدن»

نویسنده: محمود موحدان   طبقه بندی: شعر و شاعر، 

* رباب تمدن متولد هفدهم آبان‌ماه سال 1307 در جهرم كه همسر خلیل سامانی (موج) و مادر سپیده سامانی بود، در سال 1328 فعالیت‌های ضد نظام سلطنتی را شروع كرد. آن زمان با نام‌های مستعاری همچون «دوشیزه رباب ت.» شعرهای اجتماعی و سیاسی خود را در روزنامه‌ی «چلنگر» چاپ می‌كرد. پس از كودتای 28 مرداد 1332 به‌دلیل اندیشه‌های ضد سلطه تحت پیگرد قرار گرفت و مدتی در اختفا زندگی می‌كرد. از سال 1348 نیز مبارزات پنهانی و فعالیت‌های سیاسی خود را دوباره آغاز كرد.

رباب تمدن كه سال‌ها از بیماری ام.اس رنج می‌برد و از سال 1364 در سرای سالمندان در تهران روزگار می‌گذراند، 16 مردادماه سال 86 بر اثر ایست قلبی درگذشت و در بهشت زهرا (س) به‌خاك سپرده شد.
تمدن مجموعه‌ی شعر «شبیخون» را از خود به یادگار گذاشته است.

***
رباب تمدن تولد آبان ۱۳۰۷جهرم مرگ ۱۶ مرداد ۱۳۸۶ (۷۹ سالگی) بر اثر ایست قلبی
همسر خلیل سامانی ۱۳۶۰-۱۳۳۶ فرزندان سپیده سامانی
از سال ۱۳۲۸ به فعالیت‌های سیاسی و انقلابی روی آورد. او که از مدت‌ها پیش به طنز سیاسی - اجتماعی روی آورده بود، پس از انتشار روزنامه‌ی «چلنگر» همکاری خود را با آن آغاز کرد و با نام‌های مستعار «دوشیزه رباب. ت» و «دوشیزه ر. امیدوار» ‌به چاپ اشعار خود پرداخت. وی به سبب اندیشه‌های ضد سلطنتی بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تحت پیگرد مقامات امنیتی قرار گرفت و مدتی در جهرم و لار در اختفا زندگی می‌کرد.
از سال ۱۳۴۸ مبارزات پنهانی و فعالیت‌های سیاسی خود را دوباره آغاز کرد.
در سال ‌۱۳۳۴ در جهرم نامه‌ای از خلیل سامانی («موج») که سرپرستی قسمت ادبی بعضی از مجلات را عهده‌دار بود، به دستش رسید و مکاتبات آن‌ها آغاز شد. از سال ‌۱۳۲۸ با آثار یکدیگر در مجلات و روزنامه‌ها آشنا شده بودند، اما برای نخستین‌بار در تهران یکدیگر را ملاقات و در پنجم مردادماه سال ‌۱۳۳۶ با هم ازدواج کردند. از همان زمان بنای «انجمن ادبی صائب» که به همت «موج» همه هفته در روزهای جمعه تشکیل می‌شد، طراحی و پی‌ریزی شد و نشریه‌ی ماهنامه‌ی این انجمن با نام «باغ صائب» تا زمان حیات خلیل سامانی ، یعنی تا مردادماه ‌۱۳۶۰ انتشار یافت. اما رباب تمدن در سال ‌۱۳۴۸ به بیماری ام.اس دچار شد.
یک دست و پای او سنگین و سست شد و پس از مدتی دست و پای دیگرش هم از کار ماند و ناچار، در سال ‌۱۳۵۷ روی صندلی چرخدار نشست. البته در سال ‌۱۳۵۳ به مدت شش ماه برای معالجه به پاریس رفت و در آن‌جا بستری شد؛ اما درمان مؤثر واقع نشد. «پیام مادر ایران به مادر فلسطینی» از سروده‌های رباب در دوران اقامتش در پاریس است.
خلیل سامانی در سال ‌۱۳۶۰ به علت حمله‌ی قلبی درگذشت و سپیده سامانی که سال‌ها از مادرش نگهداری کرده بود، به علت بروز مشکلاتی در سلامتی‌اش و با اصرار خود تمدن، در زمستان سال ‌۱۳۶۴ او را در سرای سالمندان نیکان تهران بستری کرد.
تمدن که در شعری، خود را بیمار امیدوار تخت چهل نام نهاده بود، سال‌ها به بیماری ام.اس مبتلا بود و از سال ۱۳۶۴ در سرای سالمندان نیکان تهران روزگار می‌گذراند.
تمدن تابلویی را با این مضمون زیر را بالای تخت خود داشت
رباب افتاده‌ام در دست گوهرناشناسانی 
که نشناسند قدر گوهر یکدانه‌ی ما را
در سال‌های سرای سالمندان هم از طرق رایو پی‌گیر اخبار سیاسی بود
او صبح روز سه‌شنبه ۱۶ مردادماه بر اثر ایست قلبی در سن ۷۹سالگی از دنیا رفت و ساعت ۱۰ صبح روز پنج‌شنبه ۱۸ مرداد از مقابل تالار وحدت تشییع و در قطعه‌ی هنرمندان بهشت زهرا (س) تهران به‌خاک سپرده می‌شود.
نمونهٔ اشعار
شعر رباب، نوعی شعر عریان و شعارگونه است شعر او پرخاشجو، انتقادی، اجتماعی و محکم است.
خالی زمرغ حق شده صحن چمن چرا؟
 این باغ و راغ، مسكن زاغ و زغن چرا؟
عضو جمعیت حق گشتی و دیگر نخوری 
از خون بلبلان شده سرخ این چمن چرا؟
***
علیرضا طبایی در سالگرد تولد 83‌سالگی رباب تمدن، شعر‌های این شاعر فقید را محكم و خواندنی لقب داد.
این شاعر و منتقد ادبی با اشاره به روند شاعری رباب تمدن، گفت: در سال‌های ملتهب و پرجنب و جوش بعد از شهریور 1320، جامعه در تب و تابی می‌سوخت و در آن شرایط بعد از این‌كه ایران مورد هجوم بیگانگان قرار گرفت، ما در شعر نیز شرایط ویژه‌ای را داشتیم.
در آن زمان دو گونه شعر، خصوصا از سوی زنان شاعر، مورد استقبال قرار گرفت؛ یكی شعرهایی بود كه رنگ و بوی مسائل شخصی داشت و به حقوق شخصی و مسائل عاطفی و فردی می‌پرداخت. اما شكل دیگری از شعر، شكل سیاسی و مبارزاتی بود كه بر شعر آن دوران سایه انداخته بود. این روند تا سال 42 ادامه داشت و در آن سال‌ها چند چهره بودند كه آثارشان در مطبوعات نمود داشت؛ كسانی چون بهبهانی، فرخزاد، لعبت والا و رباب تمدن كه البته هر كدام به فراخور توانایی‌ها و استعداد‌های‌شان، راه خود را رفتند.
رباب تمدن در آن سال‌ها در جهرم بود و از همان‌جا فعالیت‌های ادبی را آغاز كرد و با محافل ادبی در تهران و شیراز ارتباط برقرار كرد. سپس با خلیل سامانی ازدواج كرد. هر دو آن‌ها شعر كلاسیك می‌گفتند. شعر‌های سامانی در آن سال‌ها رنگ و بوی سیاسی داشت و این نوع شعر مورد استقبال قرار می‌گرفت. رباب تمدن نیز در قالب‌هایی چون قصیده و غزل و گاهی چهارپاره شعر می‌گفت كه بعدها مجموعه‌ای از این شعرها به كوشش سپیده سامانی، فرزند او، منتشر شد.
آثار رباب تمدن، آثار محكمی است و او كارهای خواندنی بسیاری دارد. این شاعر در آثارش از حقوق جامعه دفاع می‌كرد و نوعی طنز سیاسی - اجتماعی را در آثارش نشان می‌داد.
شرایط جامعه گاهی به شكلی است كه شاعران نمی‌توانند با صراحت حرف بزنند؛ در نتیجه، زبان ویژه‌ای می‌یابند كه این زبان، زبان طنز است كه همراه با كنایه است و گاهی از این شگرد برای بیان منظور خود كمك می‌گیرند. رباب تمدن نیز از این زبان در شعر‌های خود استفاده می‌كرد.

یکی از سروده‌های رباب تمدن، که در بهار سال ‌۱۳۳۹ سروده شده است:
خالی ز مرغ حق شده صحن چمن چرا؟
این باغ و راغ، مسکن زاغ و زغن چرا؟
صیاد دل‌سیاهی اگر گرم صید نیست
از خون بلبلان شده سرخ این چمن چرا؟
چون سومنات ملک ز بت‌های فتنه شد
همچون خلیل نیست یکی بت‌شکن چرا؟
مرد وطن ز حال وطن از چه غافل است؟
فریاد «ای وطن» به لب بی‌وطن چرا؟
کم‌تر دم از نژاد سپید و سیاه زن!
دل باختن به سفسطه‌های کهن چرا؟
این ما و من نتیجه‌ی بیگانگی بود
در جمع یکدلان سخن از ما و من چرا؟
زن از حقوق خود ز چه رو بهره‌مند نیست؟
این‌جا ز حق خویش بدوزم دهن چرا؟!
قانون ما نداده اگر برتری به مرد
حاکم به زندگانی خود نیست زن چرا؟
بسته‌ست اوستاد سخن لب ز گفت‌وگوی
خاموش شو «رباب»، بیان سخن چرا؟
تمدن در شعر دیگری گفته است:
هر چند که دست‌بسته و پا به گلم
از روی تمام دوستداران خجلم
گویند که بی‌دواست دردم، لیکن
بیمار امیدوار تخت چهلم»

****

در کنار گل از این غصه که دلها تنگ است
روزگاری ست که چون غنچه دل ما تنگ است
در دیاری که به قصر است مکان نادان را
کلبه رنجبران چون دل دانا تنگ است
گو به دشمن که مرا خلعت زیبا منمای
که بر اندام من این جامه سراپا تنگ است
منم آن گوهر افتاده به ساحل ز صدف
کز پی پرورشم دامن دریا تنگ است
وسعت فکر نظر کن که سرانجام بشر
رفت از خاک بر افلاک که اینجا تنگ است
باغبان ِ چمن ِ مُلکم و افسوس رباب
این چمن همچو قفس بر چمن آرا تنگ است

                               رباب تمدن - پاییز 1340

 1390/08/28
خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)
 Http://38.74.1.150/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1893118&Lang=P

نظرات() 
levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 07:12 ب.ظ

Fine data. Appreciate it!
vardenafil levitra 20 mg levitra 20 mg bayer prezzo buy levitra generic levitra 20 mg bayer prezzo levitra prices buy levitra 20 mg vardenafil levitra 10 mg kopen levitra generic
Cialis online
سه شنبه 10 مهر 1397 10:57 ق.ظ

This is nicely expressed! !
cialis 30 day trial coupon buy cialis uk no prescription only now cialis for sale in us cialis canadian drugs prix cialis once a da prices on cialis 10 mg prices on cialis 10 mg viagra vs cialis safe dosage for cialis buy brand cialis cheap
Cialis pills
یکشنبه 8 مهر 1397 06:41 ق.ظ

Nicely put, Thanks.
buying brand cialis online order generic cialis online side effects of cialis cialis 20 mg cut in half cialis dosage recommendations cialis manufacturer coupon safe site to buy cialis online cialis prezzo di mercato comprar cialis 10 espa241a we like it safe cheap cialis
buy viagra 25mg
شنبه 31 شهریور 1397 08:27 ب.ظ

Incredible all kinds of amazing knowledge!
canadian online pharmacies rated canadian rx world pharmacy canadian pharmacies online prescriptions canada medication pharmacy canadian pharmacy uk delivery canadian pharmacy world canadian pharmacy no prescription drugs for sale canada medications cheap canadian drug store
cialisyoues.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 09:39 ب.ظ

You actually suggested it wonderfully!
cialis taglich cialis efficacit if a woman takes a mans cialis cialis super kamagra acheter cialis kamagra only best offers 100mg cialis the best site cialis tablets cialis australia org cialis super kamagra enter site natural cialis
cialisvonline.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 07:51 ق.ظ

You actually explained it superbly!
buying cialis overnight il cialis quanto costa prescription doctor cialis pastillas cialis y alcoho cialis ahumada cialis et insomni tarif cialis france cialis sans ordonnance cialis bula cialis alternative
canadian drugs
سه شنبه 13 شهریور 1397 11:45 ب.ظ

Terrific write ups. Many thanks!
canadian medications, liraglutide canadian pharmaceuticals for usa sales candida viagra order canadian prescriptions online online pharmacies in usa drugstore online shopping trust pharmacy canada canadian pharmaceuticals for usa sales canadian pharcharmy online canadian medications 247
where can i buy cheap viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 06:19 ق.ظ

You've made the point.
price on viagra buying viagra online australia buying viagra online without prescription buy viagra online canada buy viagra online usa buy generic sildenafil online buy viagra sample buy sildenafil tablets online buyviagra order viagra online without a prescription
Cialis pills
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:29 ب.ظ

You said it adequately..
cialis rezeptfrei cialis for sale south africa cialis tablets calis ou acheter du cialis pas cher estudios de cialis genricos acheter cialis meilleur pri cialis 5 mg para diabeticos cialis dose 30mg cialis generisches kanada
viagravipsale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 02:36 ب.ظ

You stated this perfectly!
cialis for daily use cialis 5 mg effetti collateral cialis great britain tadalafil 5mg when will generic cialis be available cialis rckenschmerzen cialis venta a domicilio cialis wir preise chinese cialis 50 mg cialis 100mg suppliers
http://viabiovit.com/kopen-van-viagra-canadese-apotheek.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:25 ق.ظ

Nicely put. Cheers.
buy viagra discount viagra prices uk viagra pharmacy levitra buy viagra online no prescription uk buy viagra online uk no prescription buy original viagra where can i buy generic viagra online buy viagra next day delivery viagra cheap price uk viagra online
Cialis generic
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:35 ق.ظ

Very good forum posts, Regards.
prezzo cialis a buon mercato prescription doctor cialis cialis bula cialis online napol generic cialis pro cialis tablets for sale buy cialis buy online cialis 5mg cialis tadalafil cialis 5mg
Cialis generic
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 06:24 ق.ظ

Regards. An abundance of content!

cialis pills in singapore cialis prezzo in linea basso cialis 5 mg cialis 20 mg effectiveness cialis free trial cialis arginine interactio cialis 5 mg buy cialis generico lilly cialis lowest price generic cialis in vietnam
Cialis canada
جمعه 7 اردیبهشت 1397 09:04 ب.ظ

You suggested it very well.
cialis arginine interactio achat cialis en europe we choice free trial of cialis pastillas cialis y alcoho cialis en 24 hora cialis free trial prix de cialis cialis generisches kanada opinioni cialis generico generic cialis review uk
Discount viagra
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 09:38 ق.ظ

Whoa loads of superb information.
viagra for men buy viagra now online buy viagra uk buy viagra paypal order viagra online uk buy viagra forum buy generic viagra online safely how old to buy viagra online pharmacy viagra uk buy cheap viagra uk
Buy generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 01:57 ق.ظ

Perfectly spoken certainly. .
online cialis non 5 mg cialis generici prices for cialis 50mg cialis savings card prezzo cialis a buon mercato cialis 30 day trial coupon the best site cialis tablets cialis for sale in europa tadalafil 5mg cialis professional yohimbe
Cialis canada
جمعه 3 فروردین 1397 11:40 ب.ظ

Appreciate it! Plenty of knowledge!

we like it safe cheap cialis cipla cialis online walgreens price for cialis cialis generico en mexico tarif cialis france cialis generico tadalafil 5mg generic cialis levitra cialis 5mg tadalafil generic
Cialis generic
دوشنبه 28 اسفند 1396 05:17 ق.ظ

You actually reported that wonderfully!
cialis ahumada how does cialis work buy brand cialis cheap cialis dosage cialis prezzo in linea basso cialis 30 day trial coupon viagra cialis levitra price cialis per pill cialis usa cost cialis for daily use
What is the Ilizarov method?
شنبه 11 شهریور 1396 09:42 ب.ظ
Very good blog post. I definitely appreciate this website.
Stick with it!
std clinic near me
یکشنبه 4 تیر 1396 09:03 ب.ظ
بسیار ریشه از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب در آیا واقعا حل و فصل خوب با من پس از برخی از زمان.

جایی درون پاراگراف شما در واقع موفق به من مؤمن متاسفانه تنها برای while.
من با این حال مشکل خود را با فراز در
منطق و یک خواهد را خوب به کمک پر کسانی که
معافیت. که شما در واقع که می توانید انجام من را قطعا تا پایان مجذوب.
Guillermo
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:20 ب.ظ
Ahaa, its pleasant conversation on the topic of this piece of writing at this place at this webpage, I have read
all that, so at this time me also commenting here.
Ernestine
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 06:51 ب.ظ
You really make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be really something that I
think I would never understand. It seems too complex and
extremely broad for me. I am looking forward for
your next post, I will try to get the hang of it!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :