تبلیغات
كتابیست - بخشی از سخنرانی استاد دکتر تورج رهنما دربارۀ شعر و شاعر امروز

كتابیست

تأملی در شعرِ امروز
... شعر ، محصول ِ تجربه های ژرف ِ درونی و ثمرۀ کشمکشی دیرپاست ؛ از این رو آفریدن آن نیز به بینش عمیق ، استعداد خارق العاده ، عشق سرشار و شکیبایی فراوان نیاز دارد . شعر ، تنها نوع ِ ادبی است که اگر از کیفیتی متوسط برخوردار باشد ، تحمل ناپذیر است ! رُمانهای متوسط می توانند سرگرم کننده ، آموزنده و حتی هیجان انگیز باشند ، شعرها هرگز ! آنها باید بی نظیر باشند . این ماهیت ِ شعر است .
شعر چیست و چگونه پدید می آید ؟ پاسخ دادن به این پرسش ، آسان نیست . جواب زیر تنها یکی از پاسخهای ممکن است
چون شعر ، حادثه ای است که در زبان روی می دهد ، پس به واژه نیاز دارد ؛ اما پیش از آنکه شاعر ، واژه ها را فراچنگ آرد ، باید نطفۀ شعر در ژرفترین گوشۀ جان او بسته شده باشد . این ، نخستین مرحله است ؛ مرحله ای است که شکاربان در کمین ِ غزال ِ سبکپای خویش – غزالی که در دوردست ، در پشت ِ تودۀ مِه ، در حال ِ گریز است – می نشیند . اما ناگهان ... ناگهان حادثه ای شگفت روی می دهد : غزال ِ گریزپا از پوییدن باز می ماند ! گویی جادوگری کهنه کار او را به سنگ تبدیل کرده است !  این نخستین نشانۀ تسلیم است .

اکنون شعر ، تمام است ، بدون آنکه قالب داشته باشد . ممکن است هفته ها و ماه ها و گاه سالها بینجامد تا واژه ها روی کاغذ ظاهر شوند ، اما در تمام بودن ِ شعر تردیدی نیست . اینک زمان ، زمان ِ شکیبایی است . شاعر ، واژه ها را با بردباری ِ بسیار می آزماید ، در رفتارشان دقیق می شود و توانایی آنها را می سنجد . آنگاه تندرست ترین ، شاداب ترین و پرتحرک ترین آنها را بر می گزیند و با دقت و احتیاطِ بسیار کنار ِ هم می نهد . بدین سان شعر کم کم شکل می گیرد و رنگ می پذیرد و ساخته می شود . گفتم : ساخته می شود  و این سخن اگرچه چندان ظریف و زیبا نیست ، اما در درستی آن تردید نمی توان کرد . آری : شعر ، زادۀ یک تأثر ِآنی نیست ، شعر ، محصول ِ کشمکشی درونی و دیرپاست .
... شعرِ امروز ، دارای چه ویژگی هایی است ؟ نظر من در این باره به اختصار چنین است :
- شعر ، افیون نیست . بنابراین نباید خواننده را به جهان ِ توهمات ببرد . این سخن به این معنا نیست که شعر نباید خیال انگیز باشد . نه ! شعر باید گذشته از آن ، آدمی را به فکر نیز وادارد .
- شعر ِ واقعی از بیان ِ ناکامی های شخصی و لحن ِ دردآلود تهی است . گوینده ای که در اثر ِ خود شِکوه کند ، آدمی است که می خواهد از حس ِ ترحم ِ خواننده به گونه ای ریاکارانه سود بجوید .
- چهرۀ شهر می تواند جدی ، عبوس و اندوهبار نباشد . چرا ما آنرا زرد و خسته و رقّت انگیز می خواهیم ؟ فراموش نکنیم : جهان ِ امروز ، جهان ِ تناسب و تعادل نیست ، جهان ِ تناقض و تضاد است . برای نشان دادن این جهان از چه وسیله ای می توان بهره گرفت ؟ به نظر من پاسخ چندان دشوار نیست : از طنز . اما چرا طنز ؟ - دلیل آن روشن است : طنز ، لطیفه نیست که تنها شوخ طبعی را نشان دهد ، طنز افزون بر آن ، تناقض و تضاد را باز می نماید . بنابراین با بهره گیری از آن می توان جهان ِ نامتعادل ِ امروز را دقیق تر نشان داد .
- از عناصر ِ اصلی ِ شعر ِ امروز ایجاز است ؛ شعر ، نه شب ِ یلداست و نه کِرم کدو ! پس باید تا حد امکان کوتاه و فشرده باشد .
- استفاده از "فعل" در شعر ِ امروز با گشاده دستی انجام نمی گیرد . دلیل ؟ فعل ، نظام ِ جمله را تضمین می کند و اجزای آنرا به هم پیوند می دهد . در جهانی که پیوندها سست است ، چگونه می توان از آن برای بیان منظور یاری جُست ؟
- در کارگاه ِ شعر ِ امروز "صفتها" دیگر کارورزان ِ کوشایی نیستند . جهان ِ "اسمها" است ؛ جهانی که در آن به درخت باید درخت گفت و به آب ، آب . اما با یک تفاوت : نه آن درخت در طبیعت یافت می شود و نه این آب !
- در شعر ِ ناب ، "اداتِ تشبیه" نیست یا بسیار کم است . بنابراین در شعر ِ امروز گیسوی معشوق مانند ِ – مثل ِ ، بسان ِ ، همچون ... – باران نیست ، خود ِ باران است ! ادات ِ تشبیه عینک ِ شماره دارند ، باید از آنها پرهیز کرد . آنها در نگاه ، احساس و مسیر ِ بیان شکاف پدید می آورند ، اجسام دور را نزدیک و اشیا نزدیک را دور می کنند . ادات ِ تشبیه از انتقال ِ سریع و بی واسطه می کاهند .
- در صحنۀ شعر ِ امروز رنگها چندان جلوه ای ندارند و مانند گذشته شاداب و دلفریب نیستند . اگر گویندگان ِ کهن می کوشیدند که با بهره گیری از رنگها اثر ِ خود را بیارایند ، شاعر ِ امروز به این ابزار نیازی ندارد . او به تجربه دریافته است که رنگها کم و بیش کلیشه اند ؛ آنها را باید در وهلۀ نخست در طبیعت و در غیر این صورت نزد ِ چشم پزشکان جُست !
گفتم که شعر چگونه پدید می آید ؛ در اینجا می خواهم به آنچه گفته ام نکتۀ دیگری را نیز بیافزایم : تنها شعر ، زاده نمی شود ، بلکه با هر شعر ، شاعر هم از نو به جهان دیده می گشاید . این سخن به این معناست که بین این دو ، بین شکاربان و شکار ، فاصله ای نیست و زندگی و مرگ آنها با هم است .
اما شاعر کیست و چگونه موجودی است ؟ ما دربارۀ این بندبازِ بی باک سخنان بسیار شنیده ایم و او را احتمالا انسانی سودایی می پنداریم . اما آیا شاعر واقعا چنین است ؟ ابتدا باید گفت که بر خلاف تصور بیشتر مردم ، شاعر انسانی صرفا حیال پرداز نیست ، بلکه آدمی است حسّاس ، که در عین حال مغزی حسابگر دارد ، مغزی با دندانهای نیش ِ بسیار نیرومند ! او نیمی انفجار است و نیمی مرگ ، نیمی خروش است و نیمی خاموشی ، " نیمیم ز تُرکستان ، نیمیم ز فَرغانه" .
از امتیازاتِ بزرگ ِ شاعر ، دلیری و شکیبای است . او مانند درختی است که در برابر توفانهای سهمناک ِ خزانی ایستاده است و هراسی از آن ندارد که بهار نیاید ، بهار حتما خواهد آمد .
شاعر ، واقعیت گراست : همه چیز را می بیند و می شنود و لمس می کند . شاعر در برابر همه چیز حسّاس و به همه چیز نزدیک است . او خوب می داند که گاوبازان ِ چیره دست از نزدیک با گاو می جنگند . افزون بر این ، به تجربه آموخته است که در شعر ، هیچ چیز تصادفی نیست . همه چیز را باید دقیقا پیش بینی و حساب کرد . فکر می کنم آنچه والِری دربارۀ مولتکه ، سردار ِ بزرگ ِ آلمانی گفته است ، در مورد ِ شاعر نیز صدق می کند : "برای این قهرمان ، دشمنِ واقعی ، تصادف است"
شاعر ، انسانی است هم خوشبخت و هم دردمند .  خوشبخت است ، چون با هنر خویش در برابر مرگ ایستاده است ؛ دردمند است ، زیرا از تأثیر ِ و پایایی آن مطمئن نیست . او خوب می داند که کمتر شاعر ِ بزرگی در روزگار ِ ما می تواند بیش از ده شعر ِ ناب از خود به یادگار بگذارد ، شعری که دست ِ کم صدسال پس از گوینده اش نیز همچنان از اعتبار ِ آغازینِ خود برخوردار باشد . از این رو اگر چیزی جان ِ شاعر را به درد می آورد ، این واقعیت تلخ است : یک عمر کار ِ طاقت سوز برای آفریدن ِ چند شعر !
*بخشی از سخنرانی استاد دکتر تورج رهنما دربارۀ شعر و شاعر امروز  را که در آبانماه 1354 در دانشگاه تهران انجام شده است و در کتاب "از دفتر خاطرات یک کاکتوس" آمده است

عشق است....
Http://eshghast.persianblog.ir/post/193

نظرات() 
http://canadianopharmacy.com/
سه شنبه 8 مرداد 1398 11:26 ب.ظ

Very good data. Many thanks!
canada viagra canada drugs canada medication prices are canadian online pharmacies safe trusted pharmacy canada scam canada online pharmacies legitimate trust pharmacy canada online canadian discount pharmacies canada medications buy canadian medications pharmacy
cialis for sales
دوشنبه 3 تیر 1398 08:08 ق.ظ

Nicely put. Thanks.
the best choice cialis woman enter site natural cialis cialis tadalafil cialis online nederland buy cialis online cheapest cialis tadalafil online we recommend cheapest cialis cialis for bph free cialis ou acheter du cialis pas cher
buy cialis usa
یکشنبه 2 تیر 1398 04:12 ب.ظ

Amazing stuff. Thanks a lot!
cost of cialis cvs compare prices cialis uk are there generic cialis india cialis 100mg cost cialis para que sirve cialis daily reviews cialis 50 mg soft tab we use it cialis online store cialis usa cost canadian discount cialis
cialis cheapest price canada
یکشنبه 2 تیر 1398 01:38 ق.ظ

Seriously a lot of helpful data.
buy cialis online nz viagra vs cialis vs levitra generic cialis pill online cialis generic tadalafil buy compare prices cialis uk cialis 200 dollar savings card cialis side effects dangers cost of cialis per pill cialis 10 doctissimo canadian drugs generic cialis
http://fotampods.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 08:36 ق.ظ

This is nicely said! .
female cialis no prescription cialis cipla best buy cialis cost cialis 20 mg cost cialis generico en mexico how much does a cialis cost get cheap cialis cialis wir preise cialis prices cialis 20 mg cost
http://govisig.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 04:17 ب.ظ

Thank you! Numerous info.

pastillas cialis y alcoho we like it cialis soft gel canada discount drugs cialis cialis reviews i recommend cialis generico where cheapest cialis cialis canadian drugs cialis et insomni cialis efficacit cialis vs viagra
http://remsotech.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 12:48 ق.ظ

Kudos, Valuable stuff!
cialis prezzo in linea basso achat cialis en suisse cialis 5 mg scheda tecnica cialis side effects cialis without a doctor's prescription cialis kaufen cialis lilly tadalafi online cialis get cheap cialis cialis online
http://verbrenttab.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 05:05 ق.ظ

Cheers, Plenty of material.

costo in farmacia cialis cialis 50 mg soft tab cialis daily dose generic achat cialis en europe prescription doctor cialis get cheap cialis we choice cialis uk bulk cialis acheter cialis meilleur pri trusted tabled cialis softabs
http://nistfengspych.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 01:38 ب.ظ

You said it adequately..
cialis sicuro in linea cialis rckenschmerzen cialis prices generic cialis pill online order generic cialis online cialis tablets for sale click now cialis from canada cialis online buy cialis uk no prescription click here cialis daily uk
http://unspeswi.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 11:18 ب.ظ

Tips certainly regarded.!
cialis side effects buy brand cialis cheap buy cheap cialis in uk cialis for sale south africa cialis 5 mg buying cialis overnight cialis taglich cialis online nederland 5 mg cialis pharmacie en ligne price cialis best
http://phosela.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 08:05 ق.ظ

Useful information. Thank you.
cialis daily new zealand calis cialis australia org only best offers 100mg cialis cialis en mexico precio we like it cialis soft gel buy original cialis viagra vs cialis vs levitra low dose cialis blood pressure cialis 100 mg 30 tablet
generic cialis in vietnam
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:08 ق.ظ

Regards. I enjoy it!
cialis canada on line cost of cialis per pill no prescription cialis cheap cialis 20 mg cost cialis generico lilly cialis 05 american pharmacy cialis legalidad de comprar cialis acquistare cialis internet cialis 20 mg effectiveness
cialis side effects dangers
شنبه 25 خرداد 1398 02:26 ب.ظ

Great write ups. Appreciate it.
cialis tadalafil online ou trouver cialis sur le net generic cialis soft gels cialis generico effetti del cialis wow cialis 20 cialis for sale south africa where cheapest cialis cialis pills boards cialis 50 mg soft tab
cialis 5 mg para diabeticos
شنبه 25 خرداد 1398 12:05 ق.ظ

Reliable content. Thank you.
costo in farmacia cialis how does cialis work acquisto online cialis cialis 50 mg soft tab cialis 100 mg 30 tablet cialis arginine interactio cialis 20mg preis cf look here cialis cheap canada cialis sans ordonnance buy cheap cialis in uk
http://conpaecio.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 09:52 ق.ظ

Thank you. Loads of write ups!

cialis flussig cialis 100mg suppliers cialis kaufen bankberweisung cialis 5mg billiger canada discount drugs cialis cialis generique 5 mg buying brand cialis online cialis dosage cialis preise schweiz comprar cialis 10 espa241a
cialis lilly tadalafi
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:21 ب.ظ

Factor clearly used!!
can i take cialis and ecstasy cialis 100mg suppliers cialis 5 mg cialis daily reviews canada discount drugs cialis cialis 100mg suppliers cialis 100mg suppliers cialis 5 mg scheda tecnica where to buy cialis in ontario viagra or cialis
Buy cialis
پنجشنبه 23 خرداد 1398 06:10 ق.ظ

Thanks. Numerous write ups!

enter site very cheap cialis prezzo di cialis in bulgaria cialis kamagra levitra cialis vs viagra tadalafil generic wow look it cialis mexico cialis cost buy cialis online cheapest generic cialis review uk tadalafil 20mg
we choice cialis uk
چهارشنبه 22 خرداد 1398 04:06 ب.ظ

Kudos! A lot of data.

cialis for sale pastillas cialis y alcoho cialis 20mg we choice free trial of cialis cialis per paypa cialis generico milano enter site very cheap cialis generic cialis at walmart we recommend cialis best buy where to buy cialis in ontario
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 10:03 ق.ظ

Good forum posts. Cheers.
cialis generico in farmacia overnight cialis tadalafil cialis rezeptfrei buy name brand cialis on line cialis generico does cialis cause gout acheter du cialis a geneve acheter cialis meilleur pri enter site 20 mg cialis cost female cialis no prescription
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 04:12 ق.ظ

Fine material. Thanks.
cialis lilly tadalafi cialis 20mg preis cf cialis coupon cialis kaufen bankberweisung cilas low cost cialis 20mg cialis prezzo al pubblico non 5 mg cialis generici cialis 30 day trial coupon cialis rckenschmerzen
viagra super active generico
شنبه 18 خرداد 1398 09:04 ق.ظ

Remarkable things here. I'm very happy to see your article. Thanks a lot and I'm looking forward to contact you. Will you kindly drop me a e-mail?
cialisvie.com
جمعه 17 خرداد 1398 10:49 ب.ظ

You actually revealed it wonderfully!
cialis 20mg prix en pharmacie cialis generico cialis generisches kanada female cialis no prescription cialis for sale south africa we recommend cheapest cialis cialis therapie link for you cialis price cialis cuantos mg hay cialis kamagra levitra
http://ukcanadianpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 08:16 ب.ظ

With thanks! Helpful information.
buy viagrow drugstore online pharmacy near me buy viagra online usa pharmacy canada best canadian pharmaceuticals nafta northwest pharmacy canada are canadian online pharmacies safe drugstore online reviews canadian medications pharmacy
Buy generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 02:49 ق.ظ

Appreciate it. Ample information!

online prescriptions cialis ou trouver cialis sur le net we choice cialis pfizer india cost of cialis per pill 200 cialis coupon overnight cialis tadalafil chinese cialis 50 mg where cheapest cialis cialis generique 200 cialis coupon
Buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:25 ق.ظ

Really loads of amazing advice!
non 5 mg cialis generici cialis side effects dangers cialis lilly tadalafi cialis dosage amounts no prescription cialis cheap cialis kaufen bankberweisung sialis how much does a cialis cost cialis en mexico precio cialis kaufen bankberweisung
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:33 ب.ظ

Many thanks! I value it.
cialis generisches kanada cialis generico cialis generique achat cialis en itali order a sample of cialis achat cialis en itali cialis online cialis sale online cialis online deutschland achat cialis en europe
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:04 ق.ظ

You made your point very nicely!.
cialis for sale south africa cialis uk cialis 5mg cialis uk next day we like it cialis soft gel female cialis no prescription buy original cialis generic cialis soft gels chinese cialis 50 mg miglior cialis generico
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 02:08 ب.ظ

With thanks. I like it.
cialis 20 mg cut in half cialis 20 mg best price look here cialis order on line warnings for cialis generic cialis with dapoxetine cialis 30 day sample generic cialis pill online precios de cialis generico order generic cialis online brand cialis generic
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 02:40 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot!
acheter cialis meilleur pri cialis billig dosagem ideal cialis prices on cialis 10 mg viagra or cialis cialis generika in deutschland kaufen buy cialis online cheapest canadian discount cialis click here take cialis cheap cialis
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 01:37 ب.ظ

Terrific posts. Cheers.
when can i take another cialis generic cialis review uk buy cialis online buying cialis in colombia cialis generique 5 mg cialis 20mg preis cf generic low dose cialis trusted tabled cialis softabs sublingual cialis online cialis in sconto
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :